Przez lata myślałam, że do uprawy warzyw potrzeba działki, ogrodu i mnóstwa czasu. Potem przyszedł sezon, kiedy postanowiłam spróbować na balkonie. Dwie skrzynki z marketu budowlanego, worki ziemi, kilka paczek nasion i gotowe sadzonki pomidorów koktajlowych, wszystko razem za jakieś 60 złotych. Dziś nie wyobrażam sobie lata bez tego balkonu.
Od czego zacząć, żeby nie przepalić budżetu
Największy błąd większości osób zaczynających balkonowy warzywnik to kupowanie za dużo naraz. Dziesięć różnych gatunków, zbyt małe doniczki, gleba z ogólnego działu. I potem rozczarowanie, bo nic nie rośnie tak, jak powinno.
Jeśli masz balkon z ekspozycją południową lub wschodnią, wszystko jest prostsze. Jeśli balkon jest zacieniony, zapomnij o pomidorach i postaw na sałatę, rukolę i zioła, które nie potrzebują aż tak wiele słońca. To ważne, żeby dobór roślin zacząć od sprawdzenia tego jednego szczegółu.
Co kupić za 60 złotych i jak to rozłożyć?
Moja lista z tamtego pierwszego sezonu wyglądała mniej więcej tak:
- 2 skrzynki balkonowe (60 cm długości, 30 cm głębokości): ok. 20 zł łącznie
- Worek ziemi do warzyw (50 l): ok. 15 zł
- Nasiona sałaty i rzodkiewki: ok. 5 zł łącznie
- 2 sadzonki pomidorów koktajlowych: ok. 10 zł
- Tyczki bambusowe i sznurek: ok. 5 zł
Reszta to cierpliwość i regularne podlewanie. Rzodkiewka jest gotowa do zbioru już po trzech tygodniach od wysiewu, sałata po czterech do sześciu, a pomidorki zaczną się czerwienić w lipcu i sierpniu. Nie trzeba czekać miesiącami, żeby zobaczyć efekty.
Kilka zasad, które robią różnicę
Podlewanie to temat, który wielu zaniedbuje. Rośliny w doniczkach wysychają szybciej niż w gruncie, bo pojemnik z ziemią rozgrzewa się od słońca. W upały trzeba podlewać rano i wieczorem. Warzywa liściaste jak sałata mają płytkie korzenie i potrzebują wody często, ale w małych dawkach. Pomidory można podlewać rzadziej, ale obficie.
Ziemia w doniczce szybko się wyjałowia, szczególnie gdy rośliny owocują. Dlatego od połowy maja warto podlewać raz na dwa tygodnie nawozem do warzyw albo właśnie fusami z kawy, o których pisałam wcześniej. Różnica w plonach jest naprawdę widoczna.
| Warzywo | Czas do zbioru | Minimalna głębokość donicy | Nasłonecznienie |
|---|---|---|---|
| Rzodkiewka | 3 tygodnie | 15 cm | Słońce lub półcień |
| Sałata | 4–6 tygodni | 15–20 cm | Półcień |
| Pomidory koktajlowe | 10–12 tygodni | 30 cm | Pełne słońce |
| Rukola | 3–4 tygodnie | 15 cm | Półcień |
Jeden błąd, przez który straciłam pierwszy sezon pomidorów
Kupiłam sadzonki w centrum ogrodniczym w połowie kwietnia i od razu wystawiłam je na balkon. Dwie noce z przymrozkiem i po sadzonkach. Teraz wiem, że pomidory na balkon idą dopiero po 15 maja, gdy minie ryzyko zimnej Zośki. Warto tę datę zapamiętać. Sezon można przez to łatwo zepsuć.
Balkonowy warzywnik to nie tylko oszczędność na warzywach ze sklepu. To też codzienne obserwowanie, jak coś rośnie z własnych rąk. Pomidor zerwany prosto z krzaka o siódmej rano smakuje inaczej niż ten z supermarketu. Naprawdę inaczej. Kto raz spróbuje, ten rozumie, o czym mówię.
