Kiedy pierwszy raz zobaczyłam tę roślinę w ogrodzie sąsiadki, nie wiedziałam, co to jest. Zapytałam, a ona powiedziała tylko: „Sama rośnie, sama się broni i kwitnie przez pół roku”. Nie wierzyłam. Teraz mam ją na każdej grządce i rozumiem, dlaczego jest nieznana w Polsce. Bo gdyby każdy o niej wiedział, nikt by nie kupował innych bylin.
Echinacea, Rudbeckia czy coś zupełnie innego?
Mowa o Liatris spicata, czyli liaterze kłosowej, roślinie pochodzącej ze wschodniej Azji i Ameryki Północnej, ale doskonale zaaklimatyzowanej w polskich warunkach. W Polsce pojawia się rzadko, głównie w specjalistycznych szkółkach. W sklepach ogrodniczych przy supermarketach jej praktycznie nie ma, co tłumaczy, dlaczego większość ogrodników o niej nie słyszała.
Ale uwaga, bo to nie jedyna bylina zasługująca na ten opis. W tym zestawieniu uwzględniam też Penstemon digitalis, czyli penstemont, który kwitnie od maja do września i radzi sobie bez podlewania lepiej niż lawenda.
Dlaczego nie trzeba jej podlewać?
Liatris wytworzyła bulwiaste, mięsiste korzenie, które magazynują wodę niczym mała beczka pod ziemią. W czasie suszy roślina sięga do własnych zapasów. W normalnych polskich warunkach, gdzie latem sporadycznie pada, wystarczy jej naturalne nawodnienie. Jedyne, kiedy warto podlać, to pierwsze 2-3 tygodnie po posadzeniu, zanim korzenie się ugruntują.
Jak niszczy chwasty wokół siebie?
To naprawdę intrygujące. Liatris rozrasta się przez tworzenie gęstego kobierca liści przy gruncie, który dosłownie zagłusza chwasty przez brak dostępu do światła. Do tego wydziela substancje allelopatyczne, czyli naturalne związki chemiczne hamujące kiełkowanie nasion sąsiednich roślin. Niekoniecznie wszystkich, ale chwasty jednoroczne mają z nią duży problem.
Posadzona w rzędach co 30-40 cm tworzy po 2-3 sezonach zwarty pas, przez który nie przebije się praktycznie nic. Bez herbicydów, bez ciągłego pielenia, bez folii. Brzmi jak ogrodnicze marzenie, bo właściwie nim jest.
| Cecha | Liatris spicata | Typowa bylina |
|---|---|---|
| Podlewanie | Praktycznie zbędne | Regularne |
| Czas kwitnienia | 5 miesięcy (czerwiec-październik) | 4-6 tygodni |
| Odporność na mróz | Do -30°C | Różna |
| Chwastotłumienie | Tak, naturalne | Brak |
| Dostępność w Polsce | Niska | Wysoka |
Gdzie kupić i jak sadzić?
Szukaj w szkółkach internetowych lub na targach ogrodniczych. Cena jednej rośliny to około 8-15 zł. Sadź wiosną lub wczesną jesienią, w miejscu słonecznym, w przepuszczalnej glebie. Gleba gliniasta to jedyna przeszkoda, warto wtedy dodać piasek lub żwir.
- Słoneczne stanowisko to podstawa, w cieniu kwitnie słabiej
- Gleba przepuszczalna, bez zastoin wody
- Rozstawa 30-40 cm, po 2-3 latach rośliny się łączą
- Kwiaty przyciągają pszczoły i motyle przez całe lato
Jedyne, czego wymaga, to raz w roku wycinanie starych łodyg na wiosnę. Poza tym, zostawiasz ją w spokoju i ona po prostu rośnie. Moja sąsiadka miała rację.
